Cut-off time (kesim saati), bir yükün veya belgenin belirli bir gemiye, uçağa ya da araca binebilmesi için teslim edilmesi gereken son zamandır. Bu saati bir dakika bile geçirirseniz yükünüz, o sefere alınmayabilir ve sonraki sefere kalır. Deniz yolunda bu bir hafta, bazen daha uzun anlamına gelir. Cut-off tek bir saat değildir; yükün, belgenin ve gümrük işleminin ayrı ayrı kesim saatleri vardır.
Denizyolunda Dört Farklı Cut-off
| Cut-off | Ne için? | Kaçırınca ne olur? |
|---|---|---|
| CY / Gate-in cut-off | Dolu konteynerin liman veya terminale girişi için son zaman | Konteyner gemiye alınmaz, sonraki seferi bekler (rolled) |
| Belge / SI cut-off | Yükleme talimatı (shipping instructions) ve konşimento taslağı için son zaman | Belge geç gelirse sefer kaçar veya geç belge ücreti uygulanır |
| VGM cut-off | Konteynerin doğrulanmış brüt ağırlığının (VGM) bildirilmesi için son zaman | VGM verilmeyen konteyner yüklenemez |
| Gümrük cut-off | İhracat beyannamesinin kapanması ve çıkış izni | Gümrük çıkışı olmayan konteyner terminale giremez |
VGM (Verified Gross Mass), SOLAS sözleşmesindeki değişiklikle 1 Temmuz 2016’den beri zorunludur: ihracatçı, konteynerin doğrulanmış toplam ağırlığını gemiye yüklenmeden önce taşıyıcıya bildirmelidir. İki yöntem vardır: dolu konteyneri tartmak veya yük, ambalaj ve konteyner dara ağırlığını toplayıp belgelendirmek. Belgelerdeki brüt ağırlık mantığı için brüt ve net ağırlık yazısına bakın.
Cut-off Saatleri Kimden Öğrenilir?
Her armatör, her liman ve her hat için kesim saatleri farklıdır; gemi çizelgesinde yer alır. Genel çerçeve olarak CY cut-off, geminin kalkışından çoğunlukla bir ila birkaç gün önce kapanır; belge ve VGM kesimi bunun da öncesinde olabilir. Yoğun hat ve limanlarda süreler kısalabilir. Doğru bilgi için forwarder’ınızdan veya taşıyıcıdan, rezervasyon (booking) onayı üzerindeki kesim saatlerini yazılı alın. Forwarder seçimi için freight forwarder rehberine bakın.
Hava Kargo ve Express Kurye’de Kesim Saati
- Havayolu: kargo kabul ve belge kapanış saati, uçuş kalkışından birkaç saat önce olur. Konsolide yüklerde depoya teslim süresi daha erkendir. Ayrıntı için konsolidasyon yazısına bakın.
- Express kurye: aynı gün toplama için kurye çağrısı belirli bir saatten önce verilmelidir; aksi hâlde alım ertesi iş gününe kalır. Navlunex gibi panellerde etiketi, taşıyıcının kesim saatinden önce oluşturmak, gönderinin o gün alınmasını sağlar.
- Karayolu: araca yükleme ve CMR belgesi düzenleme için kabul saati; sınır geçiş planı buna göre yapılır. Bkz. CMR belgesi.
Gemiyi Kaçırınca Ne Olur?
- Konteyner sonraki gemiye kalır (rolled cargo). Hat haftalıksa en az bir hafta gecikme olur.
- Ek ücretler çıkar: terminalde bekleme (storage), yeniden rezervasyon ve geç belge ücretleri uygulanabilir.
- Alıcıyla ilişki zedelenir: özellikle akreditifli işlemlerde teslim tarihleri L/C şartlarına bağlıdır. Gecikme belgenin reddine ve ödemenin gecikmesine yol açabilir. Belge sürecini konşimento rehberinde anlattık.
- Satış sözleşmesi cezaları devreye girebilir (gecikme cezası, iptal).
İhracatçı İçin Geriye Doğru Planlama
Cut-off’u kaçırmamanın en iyi yolu, planı gemi/uçak kalkışından geriye doğru yapmaktır:
| Sıra | Adım | Planlama notu |
|---|---|---|
| 1 | Gemi ETD ve CY kesim tarihi belirlenir | Booking onayından teyit edin |
| 2 | Üretim/paketleme bitişi | Kesimden en az 3–5 gün önce bitirin (tampon) |
| 3 | Konteyner yükleme | Mühür numarası ve gerçek ağırlık kaydedilir |
| 4 | İhracat beyannamesi / gümrük çıkışı | Belge eksikliği buraya takılır; fatura ve çeki listesi hazır olmalı |
| 5 | VGM ve SI bildirimi | Kesimden önce yazılı onay alın |
| 6 | Terminale giriş (gate-in) | CY kesiminden önce |
Fatura ve belge hazırlığı için ihracat faturası ve proforma fatura rehberlerini, süre yönetimi için transit time ve ETA yazısını yan yana okuyun.
Hafta Sonu ve Tatillerin Cut-off Üzerindeki Etkisi
Takvimdeki günler, iş günü ve resmî tatiller kesim saatini doğrudan etkiler. Bunu bir örnekle görelim: Gemi pazartesi sabah kalkıyorsa, CY cut-off büyük olasılıkla cuma veya hafta sonu öncesi bir tarihe denk gelir; gümrük ise hafta sonu çalışmayabilir. Bu durumda gerçek son gün, takvimdeki “cut-off” tarihinden çok daha erkendir.
| Durum | Etkisi | Alınacak önlem |
|---|---|---|
| Gemi pazartesi kalkıyor | CY kesimi hafta sonuna denk gelebilir | Yükü perşembe–cuma terminale sokmayı planlayın |
| Bayram haftası | Gümrük ve terminaller kapalı veya yavaş | Bayramdan önce bir hafta tampon bırakın |
| Yılbaşı öncesi | Terminal ve kurye yoğunluğu | Son gönderim tarihlerini önceden kontrol edin; bkz. yılbaşı kargo takvimi |
| Varış ülkesinde resmî tatil | Gümrük çıkışı ve teslimat durur | Hedef ülkenin takvimini kontrol edin |
Cut-off’u Kaçırmamak İçin 8 Alışkanlık
- Planı geriye doğru yapın: kalkış → terminal girişi → gümrük → yükleme → üretim bitişi.
- Booking onayındaki tüm kesim saatlerini (CY, SI, VGM) bir takvime işleyin.
- Üretimi bitirdikten sonra en az 3–5 gün tampon bırakın.
- İhracat belgelerini (fatura, çeki listesi) yükleme günü değil önceden hazırlayın.
- Konteyneri tartıp VGM’yi erken bildirin.
- Forwarder ile günlük durum iletişimi kurun; sorun çıkarsa erken öğrenirsiniz.
- Hafta sonu, bayram ve resmî tatilleri cut-off hesabına katın.
- Acil durumda alternatif seferi önceden sorun; aynı armatörün bir sonraki gemisi veya başka armatör.
Hava Kargo ve Express’te Planlama: Kısa Bir Örnek
Hava kargoda gün içi planlama saatlerle yapılır. Örneğin sabah uçuşuna yetişecek bir yük için kabul depo kapanışı bir gün öncesine denk gelebilir. Express kurye için ise kurye çağrısı belirli bir saatten önce verilmelidir; geç verilirse alım ertesi güne kalır ve tahmini teslim tarihi ötelenir. Soğuk zincir ve tehlikeli madde gibi özel yüklerde kabul süreci daha uzundur: belge kontrolü ve özel işlem nedeniyle, kesim saatleri normal yüklere göre daha erken olabilir. Tehlikeli maddelerin hazırlığı için tehlikeli madde sınıfları yazısına bakın.
Geç kalma durumunda bazı taşıyıcılar geç rezervasyon (late booking) ücreti uygular veya yer garantisi vermez. Süreyi riske atmamak için, sevkiyatı kesin takvime bağlayan sözleşmelerde (özellikle mevsimsel ürünlerde) iki kat tampon bırakmak mantıklıdır.
Rezervasyon İptali ve “No-Show” Ücreti
Cut-off’a uyamayıp rezervasyonu iptal etmek veya yüklemeyi gerçekleştirememek, her zaman bedelsiz değildir. Bazı taşıyıcılar, ayrılan yeri kullanmayan göndericiye no-show veya dead freight ücreti uygular; yani yer ayrıldığı için navlunun bir kısmı yine tahsil edilir. Rezervasyonu değiştirmek (başka sefere almak) da ek ücret doğurabilir. Bu yüzden booking yaparken iptal ve değişiklik koşullarını öğrenin; yüklemenin gecikme riski varsa, rezervasyonu kesinleştirmeden önce bunu forwarder’ınızla görüşün.
Kısaca Özet ve Sonraki Adım
Cut-off için kısa hatırlatma:
- Cut-off tek bir saat değil; CY, belge (SI), VGM ve gümrük kesimleri ayrıdır.
- VGM, 1 Temmuz 2016’dan beri konteynerli deniz taşımada zorunludur.
- Kaçırmak: yük bir sonraki sefere kalır, ek ücret çıkar.
- Planı geriye doğru, tampon bırakarak yapın.
- Hafta sonu ve tatiller gerçek son günü öne çeker.
Sonraki adım: Bir sonraki booking onayınızda tüm kesim saatlerini takvime işleyin ve üretim bitişine buna göre tarih verin.
Sık Sorulan Sorular
Cut-off time Türkçe ne demek?
“Kesim saati” veya “kapanış zamanı” demektir. Yükün ya da belgenin belirli bir sefere dahil edilebilmesi için teslim edilmesi gereken son zamandır.
CY cut-off ile belge cut-off aynı mıdır?
Hayır. CY cut-off dolu konteynerin terminale girişi için, belge cut-off ise yükleme talimatı ve konşimento bilgilerinin bildirilmesi için son tarihtir. İkisi farklı saatlerde kapanır; ikisine de uymak gerekir.
VGM nedir, zorunlu mudur?
VGM (Verified Gross Mass), konteynerin doğrulanmış toplam ağırlığıdır. SOLAS sözleşmesi kapsamında 1 Temmuz 2016’dan beri konteynerli deniz taşımasında zorunludur; VGM bildirilmeyen konteyner gemiye yüklenmez.
Cut-off’u kaçırırsam yükü ne yapmalıyım?
Hemen forwarder’ınıza veya taşıyıcıya bildirin; sonraki uygun seferi isteyin, terminalde bekleme (storage) sürelerini sorun ve alıcıyı yeni tarih hakkında bilgilendirin.
Gönderinizi Hemen Fiyatlandırın
Ağırlık ve varış ülkesini girin, birden fazla taşıyıcının fiyatını anında karşılaştırın.
🧮 Fiyat Hesapla →Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki kuruluşların yayımladığı genel çerçeveye dayanır. Kurallar ülkeye, taşıyıcıya ve döneme göre değişebilir; işlem yapmadan önce güncel hâlini ilgili kurumdan veya taşıyıcıdan teyit edin.